IT/Enterprise Architecture Knowledge Management (with ArchiXL)

The Information Systems group is often contacted by industrial organizations with assignments that could lead to student projects at various levels (master thesis project, bachel completion project, etc.)  Through this website we make these topics available to our students.  In this post, we announce one such project, involving company ArchiXL.

ArchiXL is een adviesbureau dat zich volledig richt op IT-architectuur. Naast adviestrajecten doen wij ook onderzoek, met name op het gebied van architectuurkennismanagement onder het label WikiXL. Een groot deel van ons onderzoek richt zich op het hergebruik van generieke architectuurkennis.Een belangrijke familie van generieke architectuurkennis wordt gevormd door de Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA) en haar sectorspecifieke ‘afstammelingen’, zoals GEMMA (gemeenten), MARIJ (rijksoverheid) en ROSA (onderwijs). Voor het ontsluiten van deze – en andere – referentiearchitecturen heeft ArchiXL een architectuurkennisbank opgezet op basis van zogenaamde semantische wiki’s. Dit zijn wiki’s (zoals WikiPedia) met een achterliggend kennismodel, dat het mogelijk maakt de kennis in de wiki verregaand te structureren en te bevragen. Ons doel is via een stelsel van generieke en organisatiespecifieke wiki’s de generieke architectuurkennis eenvoudig herbruikbaar te maken in een organisatiespecifieke context.

Binnen dit project is ruimte voor verschillende afstudeeronderzoeken (bachelor, master. Relevante onderzoeks(deel)vragen zijn:

  • Het werken aan het up to date houden van referentiearchitecturen (NORA, GEMMA, PETRA etc). De overheidsreferentiearchitecturen ontwikkelen zich continu. Deze architecturen zitten nu in de wiki’s, maar moeten dus ook onderhouden worden. Dat betekent dat de uitbreidingen die er zijn, of aan zitten te komen geanalyseerd moeten worden. Het onderliggend kennismodel moet eventueel aangepast worden.
  • Het verbeteren van kennismodellen en opzetten van nieuwe kennismodellen. Op dit moment hebben we zelf een tweetal modellen ontwikkeld: een model rondom architectuurprincipes en een model gebaseerd op de ArchiMate standaard. Deze kennismodellen moeten worden aangepast vanwege de ervaringen die ondertussen zijn opgedaan. De huidige wiki’s moeten naar deze nieuwe kennismodellen gemigreerd worden. Daarnaast kan onderzocht worden welke kennismodellen nog meer ontwikkeld kunnen worden ten behoeve van architectuurkennismanagement. Een aantal ideeën hieromtrent zijn: architectuurafwijkingen, projecten, standaarden, gegevens.
  • In de loop der tijd zijn er uit onze klantenkring functionele behoeften gekomen. Deze kunnen in de worm van extensies worden ontworpen en ontwikkeld. Ook de huidige extensies, een koppelvlak met Aris modellen en de import module van GEMMA principes moeten verder uitgewerkt worden. Andere ideeën voor extensies zijn:
    • GraphViz component uitbouwen, dit is een component dat relaties tussen pagina’s visualiseert in bollen. We willen deze graag uitbreiden met kleuren en ArchiMate notatie.
    • PSA generator. Dit is een extensie die op basis van een dialoog met de gebruiker een selectie maakt van bv principes, richtlijnen, standaarden en modellen die bij het project horen waarvoor een startarchitectuur moet worden opgezet. Dit moet een extensie worden die voor meerdere domeinen inzetbaar baar is, dus met configuratie mogelijkheid per domein of organisatie.
    • ArchiXL heeft een analyse gemaakt om te kunnen voldoen aan de Webrichtlijnen, een standaard voor overheidswebsites. Dit moet nader worden onderzocht om te komen tot een set van maatregelen die uitgevoerd moeten worden om te kunnen voldoen aan die standaard.
    • De GEMMA import is een module om principes uit andere wiki’s te hergebruiken. Deze extensie moet worden geabstraheerd, zodat het ook kan gaan werken voor andere referentiearchitecturen.
    • SparQL is de standaard vraagtaal voor kennismanagementsystemen. Onderzocht moet worden welke SparQL extensie het best toegepast kan worden. Daarnaast moet het ook worden geïmplementeerd.
    • Er bestaat een iPhone / iPad toepassing om MediaWiki’s te ontsluiten. Deze toepassing, WikiSnail, is nogal beperkt. Er is behoefte om hier een uitgebreidere variant van te ontwikkelen voor Apple OS maar ook voor Android OS.
    • Tenslotte moeten er een aantal grotere en kleinere onderzoeken gedaan worden. Een aantal die we in het vizier hebben zijn:
    • Versionering van Kennis (PHD onderzoek). Dit is een groot thema. Hoe om te gaan met verschillende versies van kennis. Hoe moet dat semantisch geannoteerd worden? Wat voor eisen stelt dit aan kennismanagementsystemen en wiki’s in het bijzonder?
    • Organisatiespecifieke deelmodellen: hoe om te gaan met generieke modellen en lokale varianten daarvan? Hoe zit het met de onderhoudbaarheid van deze twee onderdelen? Hoe om te gaan met kennisupdates van de referentiemodellen?
      • Koppelingen met lokale gegevenssets, hoe om te gaan met de gegevens die binnen een organisatie hergebruikt dienen te worden, ter voorkoming van dubbele registraties, bv gegevens uit Architectuurtooling (ARIS, BizzDesign, Archi), Projectmanagementomgeving als MS Projects of anderen, CMDB’s, Databases (Excel, Access). Uiteindelijk moet dit onderzoek leiden tot de specificaties voor een kenniskoppelvlak of kennisbroker, dia als een extensie ontwikkeld kan worden.
      • Crowdsourcing for Architectural knowledge, Wisdom of the crowds; verrijken van referentiearchitectuur. MediaWiki’s zijn bij uitstek samenwerkingsomgevingen. Hoe kunnen deze worden ingezet om te komen tot crowdsourcing (zie ook: http://nl.wikipedia.org/wiki/Crowdsourcing)
    • Enterprise Architecture in the cloud, Architecture as a Service. Wat zijn de voorwaarden om dit model te laten werken? Hoe zit de opzet er uit? Welke kennis kun je in de cloud laten en welke helemaal niet?
    • Een van de kennismodellen die we ondersteunen is ArchiMate. De ervaringen van de afgelopen tijd, geven aan dat er mogelijkheden tot verbetering zijn voor de ArchiMate standaard. Hoe kunnen onze ervaringen de ArchiMate standaard verder helpen. Denk bijvoorbeeld aan organisatietypen die softwareproducten leveren voor de markt. Met standaard ArchiMate is het lastig om Product te positioneren voor dergelijke organisaties, zoals bijvoorbeeld Logius, DUO, Kennisnet, maar ook software leveranciers. De ideale kandidaat heeft affiniteit met architectuur (modellen, principes) en is geïnteresseerd in semantische technologieën, met name semantische wiki’s. Daarnaast beschikt deze over technische vaardigheden om onderzoeksresultaten te vertalen naar een werkende (prototype) implementatie, door gebruik te maken van de mogelijkheden die Semantic MediaWiki biedt en deze mogelijkheden zo nodig uit te breiden.